على زمانى قمشه اى
282
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
علما و ديگران نشستند ، پيشنماز مذكور آهسته موضوع منحرف ايستادن سردار را براى آية اللّه نقل كرد و آية اللّه از سردار اين معنى را استفسار نمود ، سردار به موجب قواعد علم هيئت و اصول رياضى موضوع دقيق نبودن قبله را در محرابهاى مساجد كرمانشاه بيان نمود و چون هم مطلب دقيق بود و هم آية اللّه اظهار علاقه فرمود و توضيح بيشترى خواست مرحوم سردار كاغذ و مداد و تخته سياه كوچك و گچى از صاحبخانه طلبيد و بعد از آوردن آنها خانهء كعبه و مسجد الحرام و حرم كعبه را ترسيم و طول و عرض جغرافيايى كرمانشاه را تعيين كرد و ضمن اين كارگاه بر روى تخته سياه با گچ حسابهايى مىنوشت و پس از اينكه نتيجهء صورت عمل را به كاغذ نقل مىكرد تخته سياه را با دستمالى پاك مىنمود ، در تمام مدتى كه استاد مشغول اين كار بود آية اللّه و اهل مجلس همه ساكت بودند و با علاقه و تعجب به او مىنگريستند ، سردار كه از كار خود فراغت يافت و خواست توضيح به آية اللّه بدهد ، آية اللّه از آن شخص پيشنماز خواست كه جايش را با جاى سردار عوض كند تا سردار براى اداى توضيح كنارش بنشيند ، وقتى اين كار انجام شد سردار شروع به توضيح مطلب نمود و آية اللّه با كمال دقت به سخنان او گوش مىداد ، در آخر آية اللّه از استاد سپاسگزارى كرد و فرمود : اگر كتابهاى « حبل المتين » شيخ بهائى و « مستند » نراقى در كرمانشاه موجود است بياوريد كه مىخواهم در موضوع قبله رجوع به آنها كنم ، استاد اظهار داشت هر دو كتاب نزد من هست و به حضورتان مىآورم ، ازآنپس استاد كسب اجازه كرد كه به منزلش مراجعت كند ، آية اللّه از جاى خود برخاست و هنگامى كه استاد خواست حركت نمايد با صميميت به او فرمود : خسته شديد ! فردا وقت عصر درحالىكه من هر دو كتاب را حمل مىكردم در خدمت استاد به محضر آية اللّه رفتيم ، معظمله به سردار فرمود : مبحث قبله را از هر دو